Trước khi người bệnh được đưa vào phòng m&#x
F4;̉ đ&#x
EA;̉ gây mê, v&#x
E2;́n đ&#x
EA;̀ nhịn ăn u&#x
F4;́ng như th&#x
EA;́ nào hợp lý đ&#x
EA;̉ t&#x
F4;́t nh&#x
E2;́t đến cuộc m&#x
F4;̉ và sau m&#x
F4;̉ ăn u&#x
F4;́ng như th&#x
EA;́ nào đ&#x
EA;̉ h&#x
F4;̀i phục t&#x
F4;́t nh&#x
E2;́t là các v&#x
E2;́n đ&#x
EA;̀ m&#x
E0; người bệnh r&#x
E2;́t quan tâm.

Ngườibệnh khi được chẩn đoán một bệnh lý cần điều trị bằng phẫu thuậtluôn lo lắng không biết ăn uống như thế nào trước và sau cuộc mổ?
Việc được nuôi dưỡng để có một thể trạng tốt trước phẫu thuật làcó liên quan đến kết quả điều trị sau mổ và đã được nhiều chuyêngia nghiên cứu.

Trước khi người bệnhđược đưa vào phòng mổ để gây mê, vấn đề nhịn ăn uống như thếnào hợp lý để tốt nhất cho cuộc mổ và sau mổ ăn uống như thế nàođể hồi phục tốt nhất là các vấn đề nhưng mà người bệnh rất quan lại tâm.

Bạn đang xem: Trước phẫu thuật không nên ăn gì

Tại sao phải dinhdưỡng tốt trước mổ?

Một bệnh nhân khiđược phẫu thuật là một áp lực đối với cơ thể. Để đáp ứng vớitình trạng ức chế này, cơ thể sẽ tiết ra các hormon như: cortisol,epinephrine, glucagon, GH, aldosterol, ADH... Làm tăng nhu cầu chuyển hóa,nên khung hình cần nhiều năng lượng hơn. Sau mổ, sự lành vết thương,cơ thể có quá trình đáp ứng viêm, tiết ra hồ hết chất kích hoạt cáctuyến nội tiết tiết ra các chất tương tự như với stress, vì vậynhu cầu năng lượng càng tăng hơn nữa.

Nếu không dinhdưỡng tốt sẽ chậm lành vết thương, khó cai máy thở (đối với cácbệnh nhân phải thở máy sau mổ), suy dinh dưỡng, nhiễm trùng vếtmổ...từ đó làm tăng tỉ lệ tử vong chu phẫu mang đến người bệnh. Nếudinh dưỡng tốt sẽ giảm được thời gian nằm viện, giảm bỏ ra phí điềutrị cho người bệnh, giảm tỉ lệ những biến chứng đi đáng kể.

Khi vào bệnh việncó nên bổ sung dinh dưỡng bằng đường tĩnh mạch?

Nhiều nghiên cứu đãchứng minh rằng, dinh dưỡng bằng đường miệng tốt hơn nhiều so vớitruyền dung dịch dinh dưỡng bằng đường tĩnh mạch. Các dung dịch dinhdưỡng có sẵn thường thiếu các chất cần thiết như glutamine, haycác chất tiền viêm Omega – 6 hơn là Omega – 3, một chất kháng viêm.

Truyền đường tĩnhmạch còn giúp tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết, viêm tắc các mạch ngoạivi, trong những khi đó, hệ thống đường ruột là một hàng rào miễn dịch tựnhiên của cơ thể (nhờ các tế bào Paneth và các mảng Peyer) ngăn chặnsự xâm nhập của các vi khuẩn vào máu, mặt khác, gan cũng có khảnăng này (nhờ các tế bào Kupffer). Do đó, chỉ dùng đường tĩnh mạchkhi có chống chỉ định dinh dưỡng qua đường miệng: tắc ruột, viêmphúc mạc cấp, thủng tạng rỗng, viêm tụy cấp...

Đối với các bệnhnhân có nguy cơ suy dinh dưỡng nên được bổ sung dinh dưỡng, nângcao tổng trạng ít nhất 7 ngày trước các phẫu thuật chương trình,nhờ đó sẽ giảm tỉ lệ biến chứng và tử vong. Điều này đã được chứngminh vào nhiều nghiên cứu được tiến hành trên nhiều bệnh nhân ởnhiều trung tâm y tế khác nhau.

Các bệnh nhân đượcđánh giá dinh dưỡng như thế nào trước mổ?

Khi vào bệnh viện,các bác sĩ đánh giá dinh dưỡng bệnh nhân qua hỏi bệnh sử, thămkhám và các xét nghiệm hỗ trợ. Có nhiều phương pháp để đánh giádinh dưỡng trước mổ đến bệnh nhân.

Ví dụ phương pháp
MST dựa trên sự sụt cân, khả năng ăn uống: chán ăn, nôn sau ăn,hay giảm ăn vày các bệnh lý thực thể ở đường tiêu hóa như u dạdày, tắc ruột... Xuất xắc phương pháp NRS dựa trên chỉ số khối cơ thể(BMI), số đo vòng cánh tay, ăn kém, sụt cân vào vòng 3 tháng gầnđây, bệnh nặng đi kèm.

Xét nghiệm chỉ sốalbumin và prealbumin vào máu cũng là một cách để đánh giá dinhdưỡng, mặt khác, 2 chỉ số xét nghiệm này còn được dùng để đánhgiá hiệu quả sau thời điểm can thiệp dinh dưỡng đến bệnh nhân.

BS CKII lưu lại Kính Khương vẫn khámvà đánh giá tình trạng dịch nhân

Trước ngày đượcphẫu thuật người bệnh nên ăn uống thế nào để hợp lý?

Trước các ca phẫuthuật chương trình, người bệnh phải nhịn ăn để tránh nguy cơ hítsặc dịch dạ dày vào đường thở lúc gây mê đặt nội khí quản, vìhít sặc gây viêm phổi hít, tăng nguy cơ tử vong chu phẫu. Đó là lýdo lâu ni các bệnh nhân được dặn nhịn ăn, nhịn uống nhiều giờtrước mổ.

Tuy nhiên, nhiềunghiên cứu gần đây người bệnh trước ngày phẫu thuật chỉ cần nhịnăn 6 tiếng trước mổ đối với thức ăn đặc, 2 tiếng đối với nướctrong. Vì khi nhịn đói lâu hơn, cơ thể sẽ dùng nguồn glucose dự trữcó vào gan và cơ, làm giảm sức cơ, rối loạn đường huyết, chậmlành vết thương bởi còn quá trình tăng dị hóa đạm sau mổ. Mặtkhác, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, ở những bệnh nhân nhịnđói lâu hơn, lượng dịch dạ dày không ít hơn và nguy cơ hít sặccũng không thấp hơn so với những bệnh nhân nhịn uống chỉ 2 giờtrước phẫu thuật.

Một nghiên cứu trên880 người bệnh cho thấy uống 800 m
L nước đường 12,5% vào buổi tối trướcngày phẫu thuật, 400m
L trước mổ 2 – 3 giờ có tác dụng giảm nhu cầu insulin,ít tăng đường huyết hơn và giảm rõ tổn thương cơ tim so với nhómdùng giả dược. Dường như việc tăng phục hồi sau mổ, giảm tỉ lệ biếnchứng và tử vong sau mổ cũng được chứng minh vào nhiều nghiên cứuở các quốc gia trên Châu Âu, Trung Quốc, Brazil, Canada và New Zealandtrong phẫu thuật bụng, chỉnh hình, tim và cắt tuyến giáp.

Sau mổ nên ăn uốnglại lúc nào và như thế nào là hợp lý?

Sau mổ, nên cho ănlại qua đường miệng vào vòng 24 giờ nếu không có chống chỉ định.Dinh dưỡng sớm sau mổ làm giảm rõ rệt tỉ lệ tử vong sau mổ. Dinhdưỡng sớm duy trì hàng rào chất nhầy của lớp niêm mạc ở ruột, từđó ngăn vi khuẩn xâm nhập vào máu qua đường tiêu hóa. Nếu khôngcó chống chỉ định, các bệnh nhân nằm hồi sức phải thở máy, dùng vậnmạch cũng nên ăn lại bằng đường miệng sớm vào vòng 24 giờ quasonde dạ dày.

Tuy nhiên, cácnghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên gần đây, việc ăn bằng đường miệngsớm đối với các bệnh nhân nặng nằm hồi sức sau mổ cũng không thấyrõ lợi ích so với nhóm bệnh nhân được nuôi dưỡng sớm bằng đườngtĩnh mạch. Đối với các bệnh nhân, trước mổ được nuôi dưỡng quađường tĩnh mạch dài ngày, nên khởi động dinh dưỡng lại sau mổ cũngbằng đường tĩnh mạch vày chức năng đường tiêu hóa giảm mạnh sau 7ngày không ăn uống.

Tómlại,có nhiều nghiên cứu đã chứng minh lợi ích của vấn đề dinh dưỡngtrước và sau mổ, dinh dưỡng kém gồm liên quan đến kết cục sau mổkém. Xác định các bệnh nhân có yếu tố nguy cơ về dinh dưỡng từ đócó kế hoạch dinh dưỡng hợp lý, nâng cao tổng trạng trước mổ,phòng suy dinh dưỡng sau mổ, giúp bệnh nhân mau hồi phục, xuất việnsớm, giảm được bỏ ra phí điều trị từ đó giảm được đưa ra phí y tế choquốc gia.

Nhịn ăn uống đúngtrước mổ, thời gian nhịn ngắn hơn, giúp bệnh nhân giảm được cácbất lợi của đáp ứng stress đối với cơ thể mà không làm tăng nguycơ hít sặc khi làm các thủ thuật gây mê hồi sức. Sau mổ, ăn lạisớm có thể vào vòng 24 giờ được chứng minh là có lợi cho bệnhnhân.

Việc dinh dưỡng tốtvà đúng cần có sự phối hợp giữa nhân viên y tế và bệnh nhân. Bài toán đánhgiá dinh dưỡng đúng, can thiệp kịp thời của nhân viên y tế cùng với sựtuân thủ của bệnh nhân sẽ giúp cải thiện cùng đem lại lợi ích chochính căn bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo:

- Guidelines for
Perioperative Care in Elective Colorectal Surgery: Enhanced Recovery After
Surgery (ERAS) Society Recommendation 2018; preoperative nutritional care, page663 – 664.

SKĐS - trong c&#x
E1;c bệnh ngoại khoa, dinh dưỡng đ&#x
F3;ng vai tr&#x
F2; rất quan trọng v&#x
EC; bệnh nh&#x
E2;n ngoại khoa phải đủ sức vượt qua được phẫu thuật mất m&#x
E1;u, dịch thể, sức lực trong phẫu thuật, thậm ch&#x
ED; cả trước phẫu thuật.

Xem thêm: Bệnh gout kiêng an gì và nên ăn gì để kiểm soát cơn đau? người bệnh gout nên kiêng ăn những gì


Trong các bệnh ngoại khoa, bổ dưỡng đóng mục đích rất đặc biệt vì bệnh nhân ngoại khoa buộc phải đủ mức độ vượt qua được mổ xoang mất máu, dịch thể, sức lực lao động trong phẫu thuật, thậm chí còn cả trước phẫu thuật. Bởi vậy, người mắc bệnh phẫu thuật rất cần được hết sức chú ý, lên planer và tuân thủ cơ chế ăn uống công nghệ để đủ sức lực lao động chịu đựng mang đến ca mổ sắp tới tới.Vai trò của bổ dưỡng trong nước ngoài khoaDinh dưỡng giỏi làm tăng phần trăm thủ thuật rất có thể làm được, một vài bệnh nhân suy kiệt còn nếu như không dinh dưỡng xuất sắc bệnh nhân sẽ không còn chịu được phẫu thuật.

Trước lúc phẫu thuật, bạn bệnh nên ăn uống thức ăn mềm, lỏng, ít chất xơ như cháo, súp để không có tác dụng mệt máy bộ tiêu hóa.
Giảm bớt trở ngại cho thủ thuật: Ăn uống có thể làm bớt trướng hơi so với bệnh nhân bị trướng hơi.Giảm xác suất tử vong của thủ thuật: Chế độ dinh dưỡng giỏi trước với sau thủ thuật sẽ góp thêm phần tăng sức chịu đựng đựng của người bị bệnh cho cuộc mổ và phục hồi sức khoẻ người bệnh sau mổ.Nguyên tắc dinh dưỡngDinh dưỡng trong các bệnh ngoại khoa có thể chia ra 3 thời kỳ: trước phẫu thuật, sẵn sàng phẫu thuật với sau phẫu thuật. (Thời kỳ sau phẫu thuật đã được reviews trong bài tiếp theo).

Dinh chăm sóc thời kỳ trước phẫu thuật: Thời kỳ này lâu năm hay ngắn tuỳ ở trong vào tính chất bệnh cấp cứu hoặc không và nhờ vào vào tình trạng bổ dưỡng của căn bệnh nhân. Nguyên lý chung của chế độ dinh chăm sóc thời kỳ này cần đảm bảo: nhiều protein – đó là điểm đặc trưng nhất vì dịch ngoại khoa thường làm cho cho khung người mất những protein do chảy máu, vệt thương, bởi viêm, do bỏng nặng…; Nhiều năng lượng (nhu cầu tích điện cần tăng lên từ 10-50% và nhiều khi phải tăng cho tới 100% đối với bình thường); các glucid để ngoài hỗ trợ năng lượng, glucid còn giúp cho gan tích trữ được nhiều glycogen và tất cả tác dụng bảo vệ gan không bị tổn thương vì chưng dùng thuốc mê. Bảo trì chế độ dinh dưỡng cao ít nhất 1 tháng đối với bệnh nhân bị suy bồi bổ nặng, bao gồm khi phải duy trì hàng 6 tháng hoặc hơn hoàn toàn như những trường hợp phải ghép gan.Dinh dưỡng trong thời gian sẵn sàng phẫu thuật: Thời gian sẵn sàng phẫu thuật thường là một trong những ngày một tối (24 giờ). Thời hạn này không cần thiết phải nhịn ăn, tuy vậy cần lưu ý như sau: ngày trước hôm phẫu thuật bắt buộc cho ăn nhẹ để không làm mệt máy bộ tiêu hoá, ăn uống thức ăn mềm, ít chất xơ; bữa chiều ăn ít hơn bữa trưa.Chú ý: sáng hôm phẫu thuật căn bệnh nhân yêu cầu nhịn ăn, chỉ cho người mắc bệnh uống nước con đường hoặc một số lượng nước lọc.PGS. TS. Trằn Minh Đạo